سيد محمد على ايازى
297
كافى پژوهى ( گزارش پايان نامه هاى مرتبط با كلينى و الكافى ) ( فارسى )
موجود مىشود . اراده در اين آيه ، ارادهء تكوينيه است . ارادهء تشريعيه ، به معناى فرمان و دستورهاى الهى يا همان واجبات و محرّمات است . خداوند تعالى مىفرمايد : « يُرِيدُ اللَّهُ بِكُمُ الْيُسْرَ وَ لا يُرِيدُ بِكُمُ الْعُسْرَ » ؛ « 1 » خدا براى شما آسانى مىخواهد و براى شما دشوارى نمىخواهد . اراده در اين آيه ، ارادهء تشريعيه است ؛ چون ارادهاى است كه به عقل و كار ديگر تعلّق مىگيرد و بايد افراد ، آن كار را با اختيار خود انجام دهند و خواستنِ آسانى يا سختى ، در طول ارادهء خداست . بسيارى از مفسّران شيعه ، ارادهء خداوند در آيهء تطهير را تكوينى دانستهاند و همه هم به طريقى ، خواستهاند كه اين اشكال را جواب دهند . بعضى معتقدند كه ارادهء خداوند در اين آيه ، فاصله انداختن بين اهل بيت و رجس است ، نه اين كه آنان مجبور باشند . بنا بر اين ، متعلّق ارادهء حق انجام ندادن گناه نيست ؛ بلكه مراد ، ايجاد فاصله است . برخى از مفسّران ، به پيروى از نظر شيخ طوسى در التبيان ، مىگويند كه خداوند با لطف نمودن به آنها ، از پليدىها دورشان كرد و آنها نيز دورى و پرهيز از كارهاى زشت را اختيار كردند . « 2 » عدّهاى نيز عقيده دارند كه منظور از ارادهء تكوينى ، آن است كه تربيت آنان بهگونهاى بوده كه هيچ گاه نمىخواهند به سمت گناه بروند ، از گناه متنفّرند و يا ارادهء گناه نمىكنند ؛ امّا به گونهاى است كه با اين تربيت و مدارج ، امكان ارتكاب گناه از آنان نيست . امّا به نظر حقير ، هيچ كدام از اينها جواب اشكال نيست ؛ زيرا چه ايجاد فاصله
--> ( 1 ) . سورهء بقره ، آيهء 185 . ( 2 ) . ر . ك : التبيان فى تفسير القرآن ، ج 8 ، ص 340 .